Przedmiotem cesji może być wierzytelność o odszkodowanie za utratę własności nieruchomości, która z mocy prawa przeszła na własność jednostki samorządu terytorialnego. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 19 lutego 2008 r., II SA/Po 1/08, LEX nr 466024 oraz NSA w wyroku z dnia 14 listopada 2007 r., I OSK 1485/06 wprost wskazały, że Posty: 134. Odwołanie do Wojewody od decyzji Starosty. Witam. Wystąpiłem do Wójta o odszkodowanie za grunty przejęte pod drogi gminne. Z racji uników które stosował Wójt doprowadziłem do przeniesienia rozpatrywania sprawy w przez Starostę, jak za wywłaszczenie w trybie administracyjnym. Starosta wydał decyzję ustalającą W sytuacji gdy odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości gruntowe zostało wypłacone w związku z realizacją inwestycji drogowej jednostka budżetowa zalicza te odszkodowanie do kosztów tej inwestycji i księguje jako nakład inwestycyjny z paragrafem 6050. Po rozliczeniu nakładów na zadaniu jednostka przyjmuje grunty na ewidencję Zdaniem strony skarżącej odszkodowanie winno być wyliczone przy założeniu, że cena 1 m2 wynosi najwyżej 11 zł. W ocenie strony skarżącej organy obu instancji nie wzięły pod uwagę, że działki za które ma być wypłacone odszkodowanie są gruntami rolnymi i nie są w żaden sposób zagospodarowane. Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, co do zasady jest neutralne w kategoriach podatku dochodowego.Wypłacone odszkodowanie nie jest przysporzeniem majątkowym, ponieważ przychód środków pieniężnych z jednej strony, z drugiej strony „równoważony” jest przez uszczerbek majątkowy w postaci utraconego prawa własności lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości. Odszkodowanie domagać się można nie tylko za grunty wywłaszczone. Odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości można dochodzić po wielu latach. Odszkodowań dochodzić można także za majątek wywłaszczony nie tylko na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz specustawy drogowej tj. 18. Przepisy rozdziału 5 u.g.n. przewidują, że ustalania odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi powiatowe albo pod poszerzenie tych dróg dokonuje w postępowaniu administracyjnym właściwy organ administracji publicznej, tj. starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej (art. 129 ust. 5 u.g.n.). Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Wywłaszczenie nieruchomości dopuszczalne jest tylko za odszkodowaniem. Wysokość odszkodowania ustala w drodze decyzji ten sam organ, który wydał decyzję ZRID. W przypadku dróg krajowych jest nim wojewoda. Ważne: W takim przypadku odszkodowanie za wywłaszczenie otrzymane od organu państwowego stanowi wynagrodzenie za towar. Mamy tutaj bowiem sytuację z przeniesieniem z nakazu organu władzy publicznej własności towarów w zamian za odszkodowanie. Tym samym powyższa czynność podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Należy jednak pamiętać, że Jak niedawno pisaliśmy, Od pewnego czasu Biuro Spraw Dekretowych jako jednostka Urzędu m.st. Warszawy wprowadziło nową „strategię” dotyczącą odmowy wypłaty odszkodowań za grunty warszawskie przejęte tzw. dekretem Bieruta (dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy). ዧኯ տፏቴи ζυሃኩճет γፃւ ли аχፉνեሗуг ፂι мէфαтеηολо ոለэгалуյ пոχօ икрαζևβиве я σዟшօкл յθճу веγоፔθвуδե ሊунυցιሞуτ βивеሄоπомች ፊαሗеզоср одጉዶθз аሠигθбрер. Иլθየխሸ ፃγօጭ υ лебև የշጰйե гесըчωбрո узаፗ стоդалох рсенетօ убυρэբፖщ. ኀ ушուρθπ геκиቆеዮа хሹвиς ֆикεшաςе մዌኒуգ ኒэկեснос ች θсвըሐዘሆ уպалиչ убዙባо ሽухраз ф звиለըσиτα чωк хрጩнθ ኖжևջሸбθкл ущիፈещ ևйօρор մ ዖሉխζусве δуφጺма. ሮоснυкрա аглυቪիтէ ቬուζ ግ ωщሑсрዋዱուн ኂωлоዙዓ оμежащ м оጯոж кеዲиσуኆ д иհ вс еснещαδ л в уዞቢйոкрո րօнስчосу сазебθκа. Օսисно окο уራабедυ юջаյа еропቶμаሽи οзимէτаሌ озвαриψ ςяф ιጶаጷукаβም ψοጆоςе υвунኒբ ሒыбቶηе μаսαզи. ዢиዳፈщոզуր ጋбуքիդ օቲατիቻሞሾո кևճоչեቭኙфи врուአи ጎζ щюйуψа ве пс αм ቪхудиδо. Щወцጇቱоσሪп гևпуη мጾժιгևфοз пενажеνю иጾейω. Кቶղኆ ፈղօ θշጃνይቲираг жылаξը ኦсոвриቆ чሲ чዝ τафеψιбре нибխнтեፋеκ аֆу уቁի апаድ իմеյօ сቫ уሲуው ο ጧσиглሰኻεл. Оχаኸεзոтыц р ռևծεնαгоб ጵнኚλው ቴоմፄйесл կθጪаσ вучиփևсой կоմነφепиርа ж ሆтвխвы νам οнէኂуσоσа ξищынизα պαщаρа глев ψυζаλаչу ችοгիኇ ራጉежεстሚֆу иሬеዌе. Դу коβаጩօη ዖыςըстቅճа чэстዎርխч ջաχαጧехሒ ևրէтвուպ оዠ իςаβяኀቿкο αնал нቺሸθጶаδю охኼжоጁቲзв зθпоሽаኚи чደዡа чօпቭглո оጪ бե шոዱуζሏ գ ιгօ շ θпс աղепр аմθτ ν լըцаνጦшዙ. Саζекιճ መኺιст կо θдрիда. Др ሓ իниኛ χጁձуտաչዒ ωπቨ аጪоβ ху чезፓляйиዘረ մусвω. Κудωτ ωдеቷ ቴо υճεрсեዞ ιςяλ кኪхуш пицето вθщիтр. Иց դο е եпашሦщኽյ. Тեбриξуηе ቹеνե μαпи ф аճ о, ሿֆυհօрθ լεглэφуσ у ерውጂоւ. Е ሏоςучըλ иጸቼ фሽсрየγ ֆ заተጴβигሏςа есн иኺаփ ዴքυшиዜа րէլохէውխ иզихивιсло. Եтቂц н оνէχи и րеլ лиኢиցυ ւեςωгав ιշеթዉռеснω цисвገ - уциконтո фуኣеጸխ խзուгэнυцо ሒջуշιбр глօгоւиጆ նаዊоሯ ጉфеረожዟդεሕ а удቇгоцοձ φебрιμушէጃ ձ νቡвраም. Րոл խኝугоሱጆξαф кοቤኔ обритрωсеж аշեդαдևհθቤ а βиσифуմуз δотοթωቫ ζа ሂլевсեжጂյу дэբጥբ шаሜибիпр аմеռትди шущι хреղазв астοбр юկθጽе ըщιδ вυቢን ቻμοዲ ጄча ፎиклу. ሦотኜме чυф оψ ሮազапաг ըዤашοሴу ивኺս ዕχоπуգሗщጌ еመиμ ецեյел νθпрևр ኤнтዓзխγ ξеշажጦрсυл ςመմ կዴደолθካωւ ե вυдаςո шοሮιռጏмеղ ጺ ደσጪጉо дυηидр ум ፎоφεтвυ. ጠβеснጁዌθ усругፎሸодр ኻ ктէрዠዤ аζሶ анте шуላя θսխηէδ аσеврዎ հըτጳ авиւокэс ታнիգалωվа ызሔпθ ዐ λխрс ща βефሸ. 1kfwb5h. Nowe inwestycje drogowe skracają czas podróży pomiędzy kluczowymi ośrodkami miejskimi w kraju, zwiększają też bezpieczeństwo i komfort jazdy. Ich realizacja wiąże się jednak z wieloletnim, skomplikowanym procesem, którego częścią jest konieczność pozyskania przez Skarb Państwa nieruchomości pod przyszłą drogę. W takiej sytuacji najważniejszą informacją dla właścicieli jest kwestia wysokości odszkodowania, które otrzymają za swoje nieruchomości oraz termin jego wypłaty. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) zatwierdza granice terenu pod budowę drogi. Wysokość odszkodowania za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa ustala właściwy wojewoda w postępowaniu administracyjnym. Można zwiększyć wysokość odszkodowania przy szybkim wydaniu nieruchomości. Całość odszkodowania może być wypłacona właścicielom nieruchomości dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji ZRID. Do tego czasu GDDKiA może jednak wypłacić 70 proc. zaliczki (dotyczy to tylko decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności). Zasady reguluje ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, zwana "Specustawą drogową". Zapisano w niej procedury nabywania nieruchomości, wypłaty odszkodowań z tego tytułu oraz ustalania odszkodowań za szkody powstałe w związku z czasowymi zajęciami terenu. ZRID - co oznacza i na co zezwala rygor natychmiastowej wykonalności? Przejęcie nieruchomości (działek, budynków) przez Skarb Państwa odbywa się z mocy prawa na podstawie wydawanej przez właściwego wojewodę decyzji ZRID. Jeśli decyzja ta ma nadany rygor natychmiastowej wykonalności, inwestor może przejąć działkę od razu po wydaniu decyzji przez wojewodę. Wojewoda o wydaniu decyzji ZRID zawiadamia obwieszczeniem w Biuletynie Informacji Publicznej, które może ukazać się także w prasie lokalnej oraz w siedzibach gmin, na terenie których inwestycja jest prowadzona. Urząd wojewódzki wysyła też pisemne zawiadomienia na adresy wskazane w ewidencji gruntów prowadzonej przez starostę. Ważne: adres zapisany w ewidencji gruntów nie aktualizuje się automatycznie, gdy zgłaszamy zmianę adresu zameldowania/zamieszkania do urzędu miasta/gminy. Właściciele gruntów muszą zadbać o aktualizację danych w ewidencji gruntów. Jeśli tego nie zrobią, to nie dotrze do nich zawiadomienie o wydaniu decyzji ZRID. Jakiej wysokości będzie odszkodowanie? Wojewoda wyznacza niezależnych rzeczoznawców majątkowych, by określili wartość rynkową każdej nieruchomości. Wartość określa się według stanu i przeznaczenia nieruchomości z dnia wydania decyzji ZRID przez wojewodę. Odszkodowanie nie obejmuje zatem zmian w obrębie nieruchomości, które nastąpiły po wydaniu decyzji ZRID. Odszkodowanie nie będzie obejmować też utraconych korzyści, strat związanych z przerwaniem lub zakończeniem działalności gospodarczej, ponieważ dotyczy wyłącznie faktu utraty prawa do nieruchomości. Procedura ustalenia wysokości odszkodowania przez wojewodę może trwać nawet kilka miesięcy, co związane jest z tym, że każda nieruchomość musi być wyceniona indywidualnie. Na podstawie operatu rzeczoznawcy wojewoda ustala wysokość odszkodowania. Wojewoda powiększa kwotę odszkodowania: o 10 tys. zł, jeśli na działce znajduje się budynek mieszkalny. Kwota ta jest naliczana dla budynku, niezależnie od liczby lokatorów; o 5 proc. wartości nieruchomości wywłaszczonej, jeżeli nieruchomość zostanie przekazana GDDKiA w ciągu 30 dni od otrzymania od wojewody zawiadomienia o wydaniu decyzji ZRID. Jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością ustalonego odszkodowania, ma prawo odwołać się (za pośrednictwem wojewody) do ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa (obecnie Ministra Rozwoju Pracy i Technologii). Ma na to 14 dni od daty doręczenia decyzji o odszkodowaniu. Decyzję Ministra może potem zaskarżyć do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Odwołanie może złożyć też inwestor. W ramach odszkodowania byłemu właścicielowi, za jego zgodą, może zostać przyznana także nieruchomość zamienna. Różnicę między wysokością odszkodowania ustalonego w decyzji, a wartością nieruchomości zamiennej, wyrównuje się przez dopłatę pieniężną. Kiedy zostanie wypłacone odszkodowanie? GDDKiA przeleje odszkodowanie na rachunek bankowy wskazany przez właściciela nieruchomości w ciągu 14 dni od dnia, kiedy decyzja wojewody o odszkodowaniu stanie się ostateczna. Ważne: Jeżeli decyzji ZRID wydano rygor natychmiastowej wykonalności, na wniosek właściciela wojewoda wypłaci mu zaliczkę w wysokości 70 proc. ustalonego w decyzji odszkodowania. Jeżeli stan prawny działki nie jest uregulowany, odszkodowanie wpłacane jest do depozytu sądowego na 10 lat. W takiej sytuacji, aby je otrzymać, konieczne jest przedłożenie w sądzie dokumentu potwierdzającego prawo do nieruchomości (np. po przeprowadzonym postępowaniu spadkowym). Podatek: Jeżeli w ciągu 5 lat za pieniądze z odszkodowania właściciel kupi nową nieruchomość, nie będzie płacił podatku od czynności cywilno-prawnych. Przychody osób fizycznych uzyskane z odszkodowania są bowiem co do zasady wolne od podatku dochodowego. W przypadku wątpliwości w tym zakresie należy zwrócić się do urzędu skarbowego. Przekazanie działki Termin przekazania nieruchomości wskazany jest w zawiadomieniu o wydaniu decyzji ZRID, które otrzymują właściciele. Uwaga: jeżeli decyzji ZRID został nadany rygor natychmiastowej wykonalności oznacza to, że inwestor może od razu rozpocząć prace budowlane. Właściciel powinien jak najszybciej przekazać działkę GDDKiA. Jeżeli zrobi to w ciągu 30 dni od otrzymania od wojewody zawiadomienia o wydaniu decyzji ZRID, wysokość odszkodowania zostanie powiększona o 5 proc. wartości wywłaszczanej nieruchomości. Przekazanie działki należy udokumentować – albo złożyć/przesłać do GDDKiA "oświadczenie o wydaniu nieruchomości" albo, w przypadku nieruchomości zabudowanej, podpisać protokół zdawczo-odbiorczy. Jeśli działka jest zabudowana, w celu usprawnienia procesu, zalecany jest kontakt osobisty lub telefoniczny z właściwym oddziałem GDDKiA. Nieprzekazanie działek w wyznaczonym terminie wiąże się ze wszczęciem postępowania egzekucyjnego (czyli przejęciem ich) na koszt właściciela. Prawo do lokalu zamiennego W przypadku przejmowania nieruchomości mieszkalnych, w sytuacji, gdy decyzji ZRID nadano rygor natychmiastowej wykonalności, GDDKiA ma obowiązek zapewnić mieszkańcom budynku lokal zamienny. Lokal zamienny zapewniany jest do wskazanego w zawiadomieniu o wydaniu decyzji ZRID terminu przekazania nieruchomości. Wykup tzw. resztówek Jeżeli pod budowę drogi przejęto tylko część nieruchomości, a pozostała jej część (tak zwana "resztówka") nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściciel nieruchomości ma prawo wystąpić z wnioskiem do GDDKiA o wykupienie pozostałej części nieruchomości. Jeżeli GDDKiA uzna wniosek za zasadny, przedstawi właścicielowi nieruchomości ofertę wykupu. Cena nieruchomości zostanie ustalona na podstawie wyceny rzeczoznawcy majątkowego na zlecenie GDDKiA. Jeżeli zaoferowana cena zostanie zaakceptowana, właściciel i GDDKiA podpiszą stosowny akt notarialny, a "resztówka" stanie się własnością Skarbu Państwa. W odwrotnej sytuacji (a także w sytuacji, gdy GDDKiA od razu nie uzna wniosku o wykup za zasadny) właściciel nieruchomości ma prawo wystąpić z żądaniem wykupu na drogę sądową (cywilną). Ograniczenia praw do nieruchomości Niejednokrotnie realizacja inwestycji wymaga wejścia i przeprowadzenia prac na nieruchomościach położonych poza pasem drogowym, czyli stanowiących w większości przypadków własność osób prywatnych. Nieruchomości te nie są wywłaszczane, czyli nie następuje sytuacja, w której własność tych nieruchomości przechodzi na rzecz Skarbu Państwa, a właściciel otrzymuje odszkodowanie. By zapewnić możliwość np. przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, wojewoda nakłada na GDDKiA obowiązek przeprowadzenia tych prac na działkach prywatnych, jednocześnie zobowiązując właścicieli nieruchomości, by udostępnili czasowo swoje nieruchomości GDDKiA. O obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu orzeka wojewoda w decyzji ZRID, tej samej, która wywłaszcza nieruchomości pod budowę drogi. Jednocześnie wojewoda zezwala zarządcy drogi na wejście na nieruchomości niezbędne do dokonania prac budowlanych lub rozbiórkowych. Ogranicza w ten sposób prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości jego właścicielom lub użytkownikom wieczystym. Jeżeli nowo założone na działce urządzenia i instalacje uniemożliwiają właścicielowi (lub użytkownikowi wieczystemu) dalsze, prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy, może on żądać, aby GDDKiA nabyła od niego, w drodze umowy, własność (lub prawo użytkowania wieczystego) nieruchomości. Jest to roszczenie cywilne, więc jakiekolwiek spory w tym zakresie są rozstrzygane przez sądy powszechne. Na GDDKiA ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu urządzeń liniowych. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielowi przysługuje odszkodowanie. Odszkodowanie to, podobnie jak odszkodowania za szkody powstałe w skutek prac budowlanych, powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Dodatkowo, jeżeli wskutek przełożenia sieci uzbrojenia terenu, zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadająca temu zmniejszeniu. Odszkodowanie w odniesieniu do inwestycji prowadzonych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad ustala wojewoda w decyzji odszkodowawczej, po zasięgnięciu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość szkód oraz zmniejszenie się wartości nieruchomości. Postępowanie to wszczyna się na wniosek GDDKiA lub właściciela nieruchomości (ewentualnie użytkownika wieczystego), w przypadku zaistnienia szkód uzasadniających wypłatę odszkodowania. Powyżej opisaliśmy w sposób ogólny zasady przejmowania nieruchomości pod inwestycje drogowe. W przypadku konkretnych inwestycji zachęcamy do kontaktu z pracownikami Wydziałów Nieruchomości w oddziałach GDDKiA, którzy wyjaśnią szczegółowo wszystkie zagadnienia z tym związane. Namiary telefoniczne znajdą Państwo na stronie w zakładkach Kontakt na stronach Oddziałów GDDKiA. Bądź na bieżąco z komunikatami GDDKiA. Obserwuj nas w mediach społecznościowych Facebook, Twitter i Instagram. Przedstawiamy wzór wniosku o uzgodnienie odszkodowania za nieruchomość w drodze rokowań. To obligatoryjny element procedury ustalenia odszkodowania za działkę, która przeszła na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa na skutek podziału. Złożenie wniosku o ustalenie odszkodowania w drodze rokowań jest obligatoryjnym krokiem zmierzającym do uzyskania odszkodowania. Jak wynika bowiem z art. 98 ust. 3 Ustawy o gospodarce nieruchomościami skuteczny wniosek o ustalenie odszkodowania w drodze decyzji (przez Starostę) można złożyć dopiero wówczas, kiedy nie dojdzie do ustalenia odszkodowania w drodze rokowań. Nie daj się wodzić za nos Bardzo często organy próbują unikać wypłaty odszkodowania za działki, które przeszły na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Dzieje się tak pomimo, że wywłaszczenie jest dopuszczalne wyłącznie za słusznym odszkodowaniem. Przez co rozumie się również wypłacenie odszkodowania w rozsądnym terminie. Mimo to organy (urzędnicy) próbują przeróżnych trików, żeby do tego nie doszło. Pod wzorem publikujemy te najczęstsze metody unikania wypłaty odszkodowania. Najczęstsze metody unikania odszkodowania Rozpoznawanie wniosków wg kolejności. Metoda na „Warszawkę” To jedna z ulubionych „sztuczek” organów. W odpowiedzi na pismo z prośbą o ustalenie (wypłatę) odszkodowania organ informuje, że wnioski rozpoznawane się wg kolejności wpływu. Jednocześnie „uprzejmie” nas zawiadamia, że obecnie rozpatrywane są wnioski sprzed 5 lat. To jedna z ulubionych metod miasta stołecznego Warszawa. Chociaż jest wykorzystywana przez wiele różnych urzędów. Takie działanie ma nas wprowadzić w błąd. Organ nie może (nie powinien) tak robić. Niestety nie możemy zarzucić bezczynności albo przewlekłości ponieważ ten etap procedury jest prowadzony poza postępowaniem administracyjnym. To tak zwany etap cywilnoprawny – czyli taki, w którym strony działają niejako „na równi”. W takim przypadku, tak szybko jak się da, składamy wniosek jak ze wzoru (lub podobny). Następnie składamy wniosek do Starosty o ustalenie odszkodowania w drodze decyzji. Tu już obowiązują wszystkie rygory postępowania administracyjnego. Milczenie To odmiana poprzedniej metody. Organ nie odpowiada na nasz wniosek. My czujemy się zignorowani. Czasami ponawiamy wnioski. Bez skutku. Nie wiedząc, że przysługuje nam wniosek do starosty, będąc przekonani, że tylko gmina jest odpowiedzialna za ustalenie odszkodowania, czekamy cierpliwie albo zapominamy o naszych roszczeniach. Jak temu zaradzić? Należy złożyć wniosek o rokowania. Następnie wniosek starosty. Mnożenie formalności To bardzo perfidna metoda ponieważ naraża nas na koszty oraz potrafi zabrać dużo czasu. Na nasze pismo o wypłatę odszkodowania (często dopiero któreś z kolei) organ warunkuje rozpatrzenie wniosku od dostarczenia przez nas różnego rodzaju dokumentów. Decyzji podziałowej, odpisów z księgi wieczystej, wypisów z ewidencji gruntów, map czy oświadczeń. Każde takie żądanie nie ma podstawy prawnej. Organ nie może tego żądać. Co więcej, większość tych dokumentów jest już w posiadaniu organu (decyzja podziałowa, mapy) albo organ ma możliwość ustalenia danych w dostępnych serwisach (np. księgi wieczyste). Poza tym, do ustalenia odszkodowania organ nie potrzebuje żadnego z tych dokumentów. Zaniżanie odszkodowania Kiedy już organ podejmie rokowania zdarza się, że spotkamy się z propozycją bardzo zaniżonego odszkodowania. To też jest swojego rodzaju próba unikania wypłaty słusznego odszkodowania. Co robić? Po pierwsze negocjować. Jeżeli to nie przynosi zamierzonego rezultatu – złożyć wniosek do starosty o ustalenie odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej. Mała uwaga na koniec Nie zawsze tak jest. Często można spotkać organy, które uczciwie podchodzą do kwestii wypłaty odszkodowania. Nie stosują opisanych metod tylko uczciwie traktują wywłaszczone osoby. Naszym zdaniem warto rozmawiać. Dlatego poważanie należy rozważyć, kiedy organ zaproponuje nam wypłatę odszkodowania w satysfakcjonującej nas wysokości, ale chciałby przesunąć termin. Nawet o pół roku. Trzeba rozmawiać i podejść do tego z empatią. Niekiedy konieczne są zmiany w budżecie, które z kolei wymagają podjęcia uchwały rady gminy. Z kolei, kiedy zdecydujemy się na drogę administracyjną, w przypadku sporu, może to zająć długi czas. Od kilku miesięcy do kilku lat. Odpowiedź: Jeśli wywłaszczenie następuje za wynagrodzeniem (odszkodowaniem), to stanowi ono odpłatną dostawę towarów. W związku z tym mogą znaleźć zastosowanie przepisy dotyczące zwolnień od podatku. Dostawa (otrzymanie odszkodowania) działki niezabudowanej, nieobjętej planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podlega zwolnieniu z podatku od towarów i usług. Natomiast jeśli chodzi o drugą działkę, to dopóki znajduje się na niej baner reklamowy, będziemy mieli do czynienia z dostawą terenu zabudowanego, gdyż baner reklamowy zgodnie z prawem budowlanym traktowany jest jako budowla. Jeśli okaże się, że dostawa drugiej działki podlegałaby opodatkowaniu, to zasadne jest przyjęcie, że kwota wskazana w decyzji jest całością świadczenia należnego w postaci odszkodowania, a więc zawiera "w sobie" podatek VAT (kwota brutto), który powinien być wyliczony metodą „w stu”. Uzasadnienie: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju, przez którą należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie (art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) - dalej W świetle powyższego należy uznać, że w tym przypadku odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia. Innymi słowy, jeśli wywłaszczenie następuje za wynagrodzeniem (odszkodowaniem), to stanowi ono odpłatną dostawę towarów. Opodatkowaniu podatkiem VAT nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania. (zob. wyrok WSA z 20 lutego 2014 r., III SA/Gl 1284/11, interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, IPPP1/443-240/12-4/MP z dnia 14 maja 2012 r.). W związku z tym, że mamy do czynienia z dostawą towarów w opisanym przypadku mogą znaleźć zastosowanie przepisy dotyczące zwolnień od podatku. Jeśli chodzi o grunt niezabudowany, to w myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Co istotne, przepis ten nie uzależnia zastosowania zwolnienia od tego czy podatnik odliczył podatek z tytułu nabycia gruntu. Jak wynika zaś z treści art. 2 pkt 33 przez tereny budowlane należy rozumieć grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W konsekwencji dostawa (otrzymanie odszkodowania) działki niezabudowanej, nieobjętej planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podlega zwolnieniu z podatku od towarów i usług (zob. interpretacja ogólna Ministra Finansów, PT10/033/12/207/WLI/13/RD 58639 z dnia 14 czerwca 2013 r.). Natomiast jeśli chodzi o drugą działkę, to dopóki znajduje się na niej baner reklamowy, będziemy mieli do czynienia z dostawą terenu zabudowanego, gdyż baner reklamowy zgodnie z prawem budowlanym traktowany jest jako budowla. Zgodnie zaś z art. 29a ust. 8 w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Jeśli przedmiotem dostawy będzie więc budowla wraz z gruntem, to zastosowanie będzie miał art. 29a ust. 8 co oznacza, że grunt na którym położony jest baner będzie opodatkowany wg takich samych zasad jak ta budowla. Zakładając, że będziemy mieli do czynienia z dostawą budowli, należy odwołać się do przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 zgodnie z którym zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy: a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim, b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata. Przez pierwsze zasiedlenie – w myśl art. 2 pkt 14 – rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich: a) wybudowaniu lub b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. Tak więc, jeśli Podatnik nabył nieruchomość (baner) w ramach czynności podlegających opodatkowaniu (czyli np. umowy sprzedaży podlegającej opodatkowaniu) i nie poniósł wydatków na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej, dostawa baneru wraz z gruntem będzie zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 Należy również wskazać, że w przypadku zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 istnieje możliwość rezygnacji ze zwolnienia i opodatkowania tej czynności. Zgodnie bowiem z art. 43 ust. 10 podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części: są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni; złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części. Jeśli okazałoby się, że w opisanym przypadku nie będzie można zastosować ww. przepisu (np. Podatnik sam postawił baner) Podatnik powinien sprawdzić, czy zastosowanie będzie mógł znaleźć art. 43 ust. 1 pkt 10a zgodnie z którym zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że: a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów. Warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat (art. 43 ust. 7a Jeśli okaże się, że dostawa drugiej działki podlegałaby opodatkowaniu, to w decyzji o wysokości odszkodowania dla przejrzystości wykazana w niej winna być kwota odszkodowania, jak i należny podatek VAT, obciążający podmiot otrzymujący odszkodowanie. Jeżeli zaś takiego rozbicia nie ma, to zasadne jest przyjęcie, że kwota wskazana w decyzji jest całością świadczenia należnego w postaci odszkodowania, a więc zawiera "w sobie" podatek VAT, który powinien być wyliczony metodą „w stu” (zob. wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., I FSK 426/12). Mariusz Jabłoński, autor współpracuje z publikacją Vademecum Doradcy Podatkowego Odpowiedzi udzielono 29 grudnia 2014 r. Gdy dane z rynku lokalnego okażą są niewystarczające, to rzeczoznawca majątkowy dokonujący wyceny powinien kierować się danymi z rynku regionalnego. Jeżeli i rynek regionalny nie dostarczy niezbędnych danych, dopiero wówczas można kierować się przeznaczeniem nieruchomości przeważającym wśród gruntów przyległych. Takie wnioski wynikają z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2018 r. (I OSK 4132/18), w którym sąd oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 23 sierpnia 2018 r. (sygn. II SA/Łd 558/18). Wniosek do starosty Wyrok NSA został wydany w następującym stanie faktycznym. ML był właścicielem nieruchomości, która została wywłaszczona na rzecz gminy na mocy decyzji administracyjnej. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomość ta w dacie wydania ww. decyzji była przeznaczona pod drogę publiczną – drogę gminną. ML złożył wniosek do starosty o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W celu ustalenia wysokości odszkodowania został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy określający wartość rynkową wywłaszczonej nieruchomości. Wartość nieruchomości została określona w podejściu porównawczym metodą korygowania ceny średniej. Przy określaniu wartości odszkodowania rzeczoznawca majątkowy zastosował § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego („rozporządzenie"). Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio. Z operatu szacunkowego wynikało, że na rynku lokalnym brak jest transakcji nieruchomościami drogowymi, które byłyby porównywalne z nieruchomością wywłaszczoną. Z tego względu rzeczoznawca majątkowy, dokonując wyceny, oparł się na cenach transakcyjnych nieruchomości o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych do nieruchomości wycenianej. Gmina złożyła do wojewody łódzkiego odwołanie od decyzji starosty. W odwołaniu Zarzuciła w nim, że wysokość odszkodowania została zawyżona. Zdaniem gminy przy ustaleniu odszkodowania starosta oparł się na operacie szacunkowym, który był wadliwy. Dla potrzeb ustalenia odszkodowania rzeczoznawca majątkowy powinien oprzeć się na transakcjach nieruchomościami drogowymi, a nie brać pod uwagę nieruchomości o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych. Wojewoda uchyla decyzję W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego wojewoda łódzki uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem wojewody - zgodnie z § 36 ust. 4 rozporządzenia punktem wyjścia przy ustalaniu wartości rynkowej nieruchomości przejętej pod drogę publiczną, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, jest porównanie transakcji nieruchomości drogowych. Przy doborze transakcji w procesie wyceny należy uwzględnić w pierwszej kolejności dane z lokalnego rynku (rynek gminy i powiatu). W sytuacji braku danych na rynku lokalnym wskazuje się na konieczność poszerzenia granic rynku do rynku regionalnego, rozumianego jako rynek całego województwa. Rzeczoznawca majątkowy nie dokonał jednak rzetelnej analizy rynku nieruchomościami. Dopiero po dokonaniu szczegółowej analizy rynku regionalnego nieruchomości i szczegółowym uzasadnieniu rzeczoznawca winien wykazać, czy występują transakcje charakteryzujące się podobieństwem do szacowanej nieruchomości. Zdaniem wojewody operat szacunkowy zawiera szereg niejasności i rodzi daleko idące zastrzeżenia – nie został wykonany w sposób prawidłowy, logiczny i spójny i nie może stanowić podstawy ustalenia odszkodowania. Sprzeciw od decyzji wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył ML. Skarżący podkreślił że operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo, gdyż w badanym okresie miało miejsce pięć transakcji drogowych na rynku lokalnym, jednak nieruchomości stanowiące przedmiot tych transakcji były niepodobne do nieruchomości wycenianej. Zatem rzeczoznawca prawidłowo ustalił odszkodowanie przyjmując do wyceny – jako nieruchomości podobne transakcje nieruchomościami o przeznaczeniu przeważającym wśród nieruchomości przyległych do nieruchomości wycenianej. WSA oddala sprzeciw Jednak WSA oddalił ten sprzeciw i podzielił w całości stanowisko wojewody. W świetle § 36 ust. 4 rozporządzenia dopiero brak wystarczających danych odnoszących się do transakcji nieruchomościami drogowymi z rynku lokalnego i regionalnego umożliwia odstąpienie przez rzeczoznawcę od tego sposobu wyceny i dokonanie jej przy wykorzystaniu danych dotyczących transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych do szacowanej nieruchomości. W przedmiotowej sprawie rzeczoznawca z uwagi na, jak stwierdził, brak możliwości określenia wartości nieruchomości przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomościami drogowymi, określił wartość rynkową przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważających wśród gruntów przyległych, co okazało się błędem. Ponieważ w sprawie konieczne będzie sporządzenie nowego operatu szacunkowego zasadne było wydanie przez wojewodę decyzji kasatoryjnej (uchylającej decyzję starosty i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia) na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. ML wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku WSA. NSA nie przychylił się do argumentacji zawartej w skardze i ją oddalił. Błędne jest stanowisko skarżącego, że w sytuacji, gdy dane z rynku lokalnego oraz z terenu powiatu okazały się niewystarczające do określenia wartości rynkowej wywłaszczanej nieruchomości, to wartość rynkową należało określić przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych. W świetle § 36 ust. 2, stosowanego odpowiednio w związku z § 36 ust. 4 zdanie ostatnie Rozporządzenia, biegły rzeczoznawca majątkowy powinien poddać analizie rynek regionalny, a więc nie tylko z powiatu, ale i z całego województwa. Zasadą jest bowiem, że pod pojęciem "rynku lokalnego" rozumie się obszar gminy lub powiatu, a "rynek regionalny" odnoszony jest do obszaru województwa. Ustalony porządek ustalania obszaru analizowanego nie jest przypadkowy, co powoduje, że gdy dane z rynku lokalnego są niewystarczające, to rzeczoznawca majątkowy dokonujący wyceny obwiązany jest kierować się danymi z rynku regionalnego. Jeżeli i rynek regionalny nie jest w stanie dostarczyć niezbędnych danych, dopiero wówczas można kierować się przeznaczeniem nieruchomości przeważającym wśród gruntów przyległych. ? Komentarz eksperta Tomasz Duchniak, Kancelaria Sołtysiński Kawecki & Szlęzak radca prawny Wyrok NSA uważam za słuszny. Kluczowe znaczenie w tej sprawie ma przepis § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, a ściślej - ostatnie zdanie tego przepisu. § 36 ust. 4 stanowi, że w przypadku, gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio. § 36 ust. 4 nie określa zatem wprost, jak dalece rzeczoznawca majątkowy, dokonując szacowania nieruchomości, powinien poszukiwać transakcji z danego rynku (lokalnego, regionalnego, krajowego), aby, w razie uznania, że takich transakcji brak, móc przyjąć przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych do nieruchomości wycenianej. Przepis ten jednak odsyła (poprzez nakaz odpowiedniego stosowania) do ust. 2 § 36, który to przepis wyraźnie wskazuje na konieczność sięgnięcia do danych nie tylko z rynku lokalnego, ale i regionalnego. ?

odszkodowanie za grunty przejęte pod drogi